Bij een verbouwing waarin ook verduurzaamd wordt, komt een vraag vaker terug dan verwacht: is de huidige elektriciteitsaansluiting nog voldoende? Veel woningen hebben een 1-fase aansluiting van 35 ampère. Voor een gewoon huishouden met een gasfornuis en cv-ketel is dat ruim genoeg. Met een inductiekookplaat, een warmtepomp en een laadpaal verandert dat beeld.
Het verschil tussen 1-fase en 3-fase
Een 1-fase aansluiting levert stroom via één fase. Een 3-fase aansluiting heeft drie fasen, waardoor er tot drie keer zoveel vermogen beschikbaar is. Zware apparaten kunnen over de fasen verdeeld worden, of rechtstreeks op 3-fase draaien. Een 3×25 ampère aansluiting is voor de meeste woningen met een volledige elektrische huishouding voldoende.
Wanneer het nodig wordt
Een paar situaties waarin 3-fase vaak de logische keuze is:
- een lucht-water warmtepomp die de cv-ketel volledig vervangt
- een laadpaal die sneller dan 3,7 kW moet laden
- een inductiekookplaat in combinatie met andere zware verbruikers
- een thuisbatterij met hoog laadvermogen
- een werkplaats aan huis met krachtstroomapparatuur
Eén van deze punten maakt 3-fase niet altijd noodzakelijk. De combinatie meestal wel.
Aanvragen bij de netbeheerder
De omzetting naar 3-fase wordt aangevraagd bij de netbeheerder, zoals Stedin, Liander of Enexis. Die past de aansluiting in de meterkast aan. De doorlooptijd varieert van enkele weken tot een paar maanden, afhankelijk van de drukte op het net in de regio. Daarom is het verstandig dit vroeg in de verbouwing te regelen, niet pas wanneer de warmtepomp al geleverd is.
De groepenkast aanpassen
Na de omzetting moet de groepenkast geschikt zijn voor 3-fase. In veel gevallen betekent dat een nieuwe kast, waarin de groepen over de drie fasen verdeeld worden. Dat voorkomt dat één fase zwaar belast wordt terwijl de andere bijna niets doen. Een goede verdeling maakt ook toekomstige uitbreidingen eenvoudiger.
Kosten en planning
De kosten bestaan uit twee delen: de aanpassing door de netbeheerder en het werk in de meterkast door een installateur. Daarnaast verandert het vastrecht op de energierekening. Door de omzetting te combineren met andere werkzaamheden aan de installatie, blijven de extra kosten beperkt.
Wie in de regio Utrecht verbouwt, kan bijvoorbeeld bij Vonkstra Elektra terecht voor advies en het aanpassen van de meterkast. Voor Leusden staat de informatie op vonkstraelektra.nl.
Tot slot
Een 3-fase aansluiting is geen doel op zich, maar bij een volledig elektrische woning vaak een voorwaarde. Op tijd aanvragen en de groepenkast meenemen in de verbouwing voorkomt vertraging op het moment dat alles klaar is om aan te sluiten.